Boloña na Universidade

Na seguinte ligazón poderedes ver, dentro do programa Reporteiros do Sábado 5 de Decembro, a reportaxe titulada: "Boloña na Universidade". A mesma comeza a partir dos 24 minutos e 50 segundos, máis ou menos.

http://crtvg.es/reproductor/inicio.asp?canal=tele&hora=08/12/2009%2015:18:50&fecha=05/12/2009&arquivo=1&programa=REPORTEIROS&id_programa=660

«A universidade está nunha caída estrepitosa»

Afirma que a evolución desta institución derivou en que se está a gobernar ao servizo do profesorado

No momento máis oportuno. Así chega o novo libro do catedrático de Historia Antiga da USC José Carlos Bermejo, La fábrica de la ignorancia: La universidad del «como si», que critica a actual situación das universidades, sobre todo el clave de goberno. De feito, o seu prólogo deixa claro que o proceso de desenvolvemento das institucións universitarias é practicamente irreformable, e quedan «secuestradas por parte de sus profesores y de su personal administrativo». Todo, a un meses dun proceso electoral para o que xa se postulan un total de 12 posibles candidatos a reitor. Onte, o libro presentouse na Facultade de Ciencias da Educación, un acto que derivou finalmente nun debate sobre o actual estado da Universidade moderado polo profesor Alfonso García Tobío.

-¿Como xorde a idea de escribir un libro que critica tan duramente o sistema universitario?

-A idea deriva doutro libro que escribín antes, La aurora de los enanos. Repásase a evolución histórica da universidade dende o franquismo, como foi mellorando en recursos e medios ata chegar á situación actual de caída co proceso Bolonia, a investigación ou o mercado.

-Os gobernantes louvan a adaptación ao Espazo Europeo de Educación Superior.

-O Plan Bolonia non é máis que unha adaptación de módulos de créditos. O discurso que se fai é baleiro, como o dos políticos actuais. Fálase de mellorar a docencia e a investigación, pero non se poñen medios para levalo a cabo. Só hai unha diferenza entre a palabra e o que se fai logo, que non ten nada que ver.

-Tampouco está de acordo co modelo investigador vixente na actualidade.

-Chegouse a un sistema no que só conta o número de traballos que se publican, sen atender á súa calidade e así financiar a todos.

-¿Pódese frear a caída da universidade da que fala no libro?

-Hai que cambiar os gobernantes políticos da universidade, porque estamos ante un proceso de caída estrepitoso. Ao final, vaise levar a cabo unha reconversión industrial da universidade, porque o que non ten sentido é ter varias facultades de Química ou de Historia e que estean baleiras de alumnos. Non se poden levar a cabo iniciativas e gobernar só ao servizo dos profesores universitarios e non en beneficio de todos.

-Tamén se fala de que a universidade deixou de ser unha institución que educaba para a vida para converterse nunha máquina de facer títulos.

-É certo, trátase do discurso das competencias. Esa evolución só levou a empobrecer o ensino dos estudantes. A actual formulación da universidade é irreal nun país onde non hai correlación entre o número de estudantes e os postos de traballo que os agardan. En Historia, poucos son os que rematan traballando en algo que ten relación coa súa carreira.

-¿A solución logo é comezar a limitar o acceso á universidade?

-A solución pasa por racionalizar o número de alumnos de cada titulación e cambiar os modos nos que se está a gobernar.

Nova tirada de aquí

Faladoiro do 29/10/2009 onde se debate sobre a situación da Univesidade

Faladoiro é un programa de debate que dirixe e presenta Susana López Carbia e que nesta ocasión reúne aos profesores da Universidade de Santiago: José Luis Barreiro Barreiro, catedrático de Filosofía; José Carlos Bermejo, catedrático de Historia Antiga, e Alfonso García Tobío e Juan Carlos Pardo Pérez, profesores da Facultade de Ciencias da Educación.

Parte 1

Parte 2

«A sociedade civil ten que decidir se o galego morre ou é unha lingua de primeira»

Henrique Monteagudo. Sociolingüista

O sociolingüista e secretario do Consello da Cultura Galega, Henrique Monteagudo, apela á sociedade civil para decidir se o idioma morre ou se é unha lingua de primeira. Onte presentou na Biblioteca Ánxel Casal o libro As razóns do galego. Apelo á cidadanía , editado por Galaxia.

-¿Que aborda nesta obra?

-Reúne intervencións públicas e artigos publicados en distintos medios de comunicación nos últimos tres anos, cos que se pode seguir a polémica arredor da lingua, sobre todo a cuestión da suposta imposición do galego e a política adoptada polo actual goberno da Xunta.

-¿Faino como sociolingüista?

-Non deixo de ser sociolingüista, pero están pensados e escritos para o gran público, porque necesitamos dirixirnos e chegar ás capas máis amplas da sociedade galega para que a cuestión non quede nas mans dos políticos nin decidan por nós.

-¿Cualifica a situación?

-Explico por que me decidín a escribir o libro. O galego está nun dos momentos máis críticos, porque o peor é dar pasos atrás cando se tiña avanzado. Sosteño que sociedade civil ten que decidir se o mete nun baúl para que morra, ou situalo no sitio que lle corresponde, en igualdade co castelán.

-¿Con manifestacións?

-Non só con manifestacións. O importante é que haxa reacción social, que a sociedade civil adopte un papel activo, ten que sentir que o problema de galego como algo propio.

Nova tirada de aquí

Expertos da USC datan en agosto de 1231 o texto en galego máis antigo

Medievalistas, lingüistas e sociolingüistas aproximan posicións e desisten de propostas anteriores

O 25 de agosto será o 779 aniversario do texto en galego máis antigo, elaborado nese día de 1231. Esta parece ser a data certa, por máis que o seu establecemento non resultou simple e deu lugar a controversias nos últimos anos, con participación de varios especialistas da USC. Non obstante, a recente publicación do estudo A elaboración do galego escrito no período primitivo , de Henrique Monteagudo, docente da USC, quen anteriormente defendeu outra proposta, supón unha importante aproximación que parece permitirá fixar un asunto importante para a cultura do país.

Ese documento de 1231, que se conserva no Archivo Histórico Nacional de Madrid, relata a venda dunha herdade situada en Sequeiros de Borvém por parte do dono, Pedro Salvadores, ao abade do mosteiro de Melón (Ourense).

Outro profesor da USC, José António Souto, defende esa data xa desde o 2003, cando editou o texto nas Actas do 18º Encontro da Associação Portuguesa de Linguistas . Desde ese ano, Souto insistiu en diferentes ocasións e contestou argumentos de expertos que propuñan textos anteriores como o máis antigo. Este profesor reafirmou a súa tese na edición dos documentos galego-portugueses dos séculos XII e XIII que lle editou o ano pasado a Universidade da Coruña, onde reproduce 384 documentos latino-romances, galego-portugueses e galaico-leoneses, que considera os máis antigos. En todos os casos son «escrituras de carácter notarial datadas entre 1139 e 1270», e advirte para os non avisados do «número relativamente importante» de documentos non datos que presentan problemas cronolóxicos.

José António Souto tamén se notabilizou e conseguiu proxección internacional cando aquel mesmo ano 2003 deu a coñecer o documento galego-portugués máis antigo, un pacto entre os irmáns Gomes Pais e Ramiro Pais acordado en 1173 en territorio portugués.

Neste traballo máis recente de Henrique Monteagudo, difundido polo Instituto da Lingua Galega da USC, este coñecido sociolingüista diferenza «escrita heterónoma galego-latina», «escrita semi-heterónoma galego-latina», «escrita semi-autónoma galega», «elaboración da escrita galega autónoma» onde encadra este texto pioneiro de 1251, e finalmente «escrita periférica (galego oriental) e fronteiriza», o que evidencia a complexidade do tema. Monteagudo afirma que hai que tomar de conta dous elementos importantes: por un lado a «autonomización do romanzo fronte ao latín», e por outro «a individuación do galego-portugués fronte a outros romanzos, no noso caso fronte ao leonés e o castelán».

Interese de especialistas

Indica que o texto de 1231 «está redactado integramente en galego, salvo a data e a fórmula de introdución dos confirmantes».

Monteagudo avanza que, xuntamente con Ana Isabel Boullón, tamén docente da Facultade de Filoloxía da USC que se ocupou deste asunto, ten no prelo unha colectánea «de textos do período primitivo que inclúe a totalidade da produción de prosa instrumental en galego anterior a 1256 que chegou a nós, e unha escolla da aparecida entre este último ano e 1260».

Alén de Souto, Monteagudo e Boullón, outros estudosos da USC que teñen publicado traballos nos últimos anos con contributos sobre esta cuestión son Rosario Álvarez, Ramón Lorenzo ou Ricardo Gutiérrez Pichel.

Nova tirada de aquí

A USC e Política Lingüística renovan a súa colaboración no ILG

Redacción. A Universidade de Santiago de Compostela (USC) e a secretaría xeral de Política Lingüística acaban de dar continuidade ao convenio de colaboración que, de xeito ininterrompido dende o ano 1994, apoia o labor investigador desenvolvido polo Instituto da Lingua Galega da institución académica compostelá (ILG).

O acordo quedou formalizado nun acto no que interviñeron o reitor da USC, Senén Barro, e o secretario xeral de Política Lingüística, Anxo Lorenzo, que estiveron acompañados pola directora do ILG, Rosario Álvarez.

Deste xeito, a USC continuará a traballar a través do ILG na elaboración do novos volumes do Atlas Lingüístico Galego (ALGa) e paralelamente coa corrección e mantemento da base de datos informática dos materiais extraídos dos seus cuestionarios. Tamén se concluirá o traballo de preparación de materiais do ALGa para incorporar á páxina web do ILG. Neste senso, tanto o ficheiro lexicográfico como os cadernos do Atlas son na actualidade unha fonte de información imprescindible para calquera traballo sobre gramática e léxico.

Léxico

Durante este ano rematarase ademais o volume correspondente a Ser humano II e continuarase coa elaboración dos seguintes volumes correspondentes á parte de léxico e cos traballos de corrección e mantemento da base de datos informática.

En virtude deste mesmo convenio, a universidade compostelá continuará coa elaboración e actualización da base de datos lexicográfica e ao mantemento do Tesouro Informatizado da Lingua Galega. Así, durante este ano, se prevén incorporar novos textos á base, ao redor de 650.000 palabras, e rematar a transferencia á linguaxe XML dos arquivos textuais, complementando o conxunto co deseño de novas aplicacións de busca para axilizar as consultas realizadas a través da páxina web.

Dicionario

Até o momento, o ILG xa ten realizada a recolleita dun corpus lexicográfico, para a elaboración dun dicionario galego, procedente do baleirado de textos galegos de máis de 1.000 obras producidas dende a etapa do pre-Rexurdimento até a actualidade. A base de datos xerada aproxímase aos trece millóns de rexistros.

A transición e edición dos documentos galegos da colección diplomática Santa María de Oia, a elaboración e desenvolvemento do Xelmírez: Corpus romance da Galicia medieval e o mantemento do Tesouro Medieval Informatizado da Lingua Galega, son outros dos cometidos asignados ao ILG no documento subscrito este xoves en San Xerome.

Obras e coleccións

Ao amparo do convenio tamén se contempla continuar incrementando a base textual coa incorporación de novas obras e coleccións documentais. Estes traballos consistirán na revisión, corrección, análise onomástica, análise gramatical das locucións e etiquetaxe de obras romances da Galiza medieval que quedaron pendentes de 2008; o inserimento de obras, maiormente notariais que foron aparecendo recentemente; e o axeitamento dos textos aos estándares do procesamento informática na rede.

A USC tamén dará un novo paso no desenvolvemento do Arquivo do Galego Oral coa clasificación temática do material recollido e coa implementación dunha ferramenta para ter acceso a través da web a unha escolma do textos do arquivo.

Nova tirada de aquí

Estudos galegos, remexemos na hemeroteca: A lingüística hoxe

Achegámosvos o número que inclúe o artigo "Planificación lingüística en Galicia", da autoría do actual secretario xeral de Política Lingüística

Peneiramos a base de datos de Vieiros para achegarvos documentos de interese publicados neste canal. Profesorado e alumnado vencellado á licenciatura de Filoloxía Galega na Universitat de Barcelona: mantivo activo durante ben tempo en Vieiros o Canal Estudos Galegos, a través da Asociación Internacional de Estudos Galegos.

Coincidindo coa novena edición do congreso que organiza este colectivo desde este luns en Santiago, (Ver a información de Vieiros: En galego estamos no mundo ), aproveitamos para recuperar contidos de amplo interese que tiñan sido reclamados por lectores e investigadores e que, por problemas técnicos, quedaran inaccesíbeis. Agora organizámolos para poñelos outra vez ao voso dispor.

Aquí o quinto monográfico, publicado orixinalmente en setembro de 2002:


Monográfico 5 / A LINGÜÍSTICA GALEGA HOXE
Coord. X. L. Regueira (Profesor de Filoloxía Galega na Universidade de Santiago de Compostela e Secretario do ILG)
Cando se fala dos estudios de lingüística galega é un lugar común menciona-la súa curta tradición (en comparanza coas grandes linguas romances, nomeadamente español e portugués) e o seu escaso desenvolvemento ata tempos recentes, para a continuación enfatiza-la importantísima expansión destes estudios nos últimos trinta anos. Ler aquí


Entrevista con Johannes Kabatek
Por X. L. Regueira (Do Instituto da Lingua Galega e profesor na Universidade de Santiago de Compostela)
J. Kabatek, profesor na Universidade de Freiburg, é un dos investigadores máis firmes sobre lingüística galega no ámbito alemán. Recentemente atopou a traducción ó galego da Bula Ineffabilis. Ler aquí


O Diccionario de diccionarios
Por Antón Santamarina (Director do ILG, membro da Real Academia Galega, especialista en lexicografía e profesor na Universidade de Santiago de Compostela)
Xa está dispoñible a segunda versión do máis ambicioso proxecto lexicográfico galego. O seu director explica o proxecto e adianta as novidades previstas para as versións 3 e 4. Así mesmo, desde aquí podes ler algúns dos artigos recentes de Antón Santamarina sobre lexicografía dispoñibles na rede. Ler aquí


Planificación lingüística en Galicia
Por Anxo M. Lorenzo Suárez (Profesor de sociolingüística e Director da Área de Normalización Lingüística na Universidade de Vigo)
A planificación lingüística levada a cabo en Galicia tivo un escasa densidade e diversidade debido a unha mestura de motivacións e de causalidades baseadas nas ideoloxías lingüísticas, nos intereses políticos e nas inercias das institucións. Ler aquí


A lingüística histórica galega na actualidade
Por Ramón Mariño Paz (Especialista en gramática histórica, é profesor na Universidade de Santiago de Compostela)
Panorámica das investigacións recentes sobre lingüística histórica, con descrición de liñas de traballo e adianto de proxectos que se acaban de poñer en marcha. Ler aquí


Os estudios de Gramática
Por Francisco Cidrás Escáneo (Especialista en gramática, é profesor de Filoloxía Galega na Universidade de Santiago de Compostela)
Repaso crítico ás publicacións de gramática galega, con especial atención ós traballos máis recentes e as revistas galegas de lingüística. Ler aquí


Os estudios de sociolingüística
Por Gabriel Rei-Doval (Lector de galego na University of Birmingham. Recentemente defendeu a súa tese de doutoramento titulada "A Lingua galega no medio urbano, unha visión desde a macrosociolingüística")
Panorámica das correntes, autores, proxectos desenvolvidos e liñas de investigación nos estudios de sociolingüística galega, especialmente desde a década dos oitenta. Ler aquí


A fonética galega: un presente condicionado
Por Sabela Labraña Barrero (Profesora de Filoloxía Galega e Investigadora do Laboratorio de Fonética, na Universitat de Barcelona)
Percorrido polos estudios de Fonética galega. Veremos como os condicionamentos sociopolíticos influíron na orientación de moitos deles e aínda subxacen na actualidade. Exporanse logo os comezos da investigación experimental no ILG e a situación actual. Tamén se fala doutras tecnoloxías de investigación aínda non aplicadas para o galego. Ler aquí


Centros de estudios galegos nas illas británicas
Por David Mackenzie (Profesor na University of Cork, Irlanda)
Historia dos estudios de galego nas universidades do Reino Unido e Irlanda, que conta cun nutrido número de investigadores. Ler aquí

• Ligazóns

• Estudos Galegos en Vieiros – Monográfico 1: Novas Investigacións
• Estudos Galegos en Vieiros – Monográfico 2: Tradución
• Estudos Galegos en Vieiros – Monográfico 3: Estudos Medievais
• Estudos Galegos en Vieiros – Monográfico 4: Filosofía e Deporte

Nova tirada de aquí